Veilig slapen in de kinderopvang en bij gastouders

Veiligheid- en gezondheidsbeleid Gewijzigd: 08 januari 2026

Waar vind ik informatie over veilig slapen voor zowel de kinderopvang als bij gastouderopvang?

Er is een protocol veilig slapen in kinderopvang opgesteld door alle (medische) organisaties die zich bezighouden met babyzorg, zoals consultatiebureaus, kraamzorg, de GGD en VeiligheidNL. De meest recente versie van het protocol veilig slapen in kinderopvang  vind je op de site van veiligheidNL Protocol Veilig Slapen in Kinderopvang – opgemaakt

Adviezen komen overeen met wat ouders wordt geadviseerd op het consultatiebureau. De adviezen zijn gericht op de leeftijd tot twee jaar. Het protocol beschrijft de vier V’s van veilig slapen en waarom deze van essentieel belang zijn. Ook is er veel aandacht voor communicatie met ouders over veilig slapen.

Overzicht van de belangrijkste adviezen veilig slapen:

  • Baby slaapt in rugligging. Als een baby per ongeluk naar de buik rolt ( secundaire buikligging) weer terugdraaien op de rug.  
  • Als een baby zichzelf vlot om en om kan draaien, kan de baby zelf zijn slaaphouding bepalen. 
  • Gebruik slaapzak die goed passend is bij nek en armen
  • Geen dekbed (eerste twee jaar). 
  • (Hang) Wieg of kinderledikant als slaapplek. 
  • Gebruik van een campingbedje is niet toegestaan in de dagopvang. Gelet op de ARBO-voorwaarden die gelden voor het personeel dat werkzaam is in de kinderopvang (en moet tillen), is het onmogelijk daaraan te voldoen bij gebruik van campingbedjes.
  • Kind niet fixeren in bed en geen voorwerpen in bed. 
  • Baby niet te warm kleden. Een baby heeft het warm genoeg als de nek aangenaam aanvoelt. Temperatuur van de slaapkamer bij voorkeur tussen 16°C -18°C.  
  • Goede ventilatie (frisse lucht) is belangrijk. 
  • Baby niet onnodig blootstellen aan vermoeienissen en stress. 
  • Verstoor zo min mogelijk rust en regelmaat. 
  • Fopspeengebruik consequent hanteren. Omdat veranderingen in routine duidelijk een risico verhogend effect hebben, is het aan te raden om een baby die bij het slapen gaan aan een fopspeen is gewend, die ook in kinderopvang consequent voor het slapen te geven.
  • Voldoende toezicht. Minimaal 1 keer per15 minuten, liever vaker of permanent.
  • Aandacht voor de kritieke fase( de periode waarin een babu van 3-6 maanden leert draaien van rug naar buik, maar niet automatisch kan terugrollen) in deze fase is het risico op wiegendood het grootst. Dit is ook vaak ook de tijd dat kinderen starten in de kinderopvang. Het protocol heeft hier extra aandacht voor, door ouders goed te informeren, te adviseren en eventueel extra maatregelen te treffen tijdens de opvang. 

[Bron: VeiligheidNL De veilig slapen adviezen berusten op de JGZ-richtlijn Preventie Wiegendood. De basis wordt gevormd door de door TNO ontwikkelde richtlijn Preventie Wiegendood uit 2009: Nederlands Centrum Jeugdgezondheid | Startpagina richtlijn: Preventie wiegendood (2009;  Landelijke Samenwerkingsafspraken 2017) (jgzrichtlijnen.nl) ]

 Meer informatie over veilig slapen Veilig slapen in de kinderopvang: veel gestelde vragen | VeiligheidNL